Moje modele z klocków LEGO



Dla wielu budowanie przez osoby dorosłe obiektów z klocków LEGO może wydawać się dziwne, jednakże ja traktuję je jako jeden z wielu dostępnych materiałów służących odwzorowaniu rzeczywistości. Dotychczas zaprojektowałem i zbudowałem kilka, które mogły być udostępnione szerszej publiczności.

Cieszyński tramwaj Ringhoffer Smichov - model 1910 (2015)

Firma Franciszka Ringhoffera z praskiego Smichova była głównym dostarczycielem wagonów tramwajowych dla miast Austro-Węgier. Produkowała wagony tramwajów konnych, jak i elektrycznych. W roku 1910 zaprojektowano tu elektryczny dwukierunkowy tramwaj wąskotorowy (na rozstaw szyn 1000 mm) dla dwóch miast: Uścia nad Łabą (niem. Aussig an der Elbe, obecnie Ústí nad Labem) i Cieszyna (niem. Teschen) mieszczący 18 miejsc do siedzenia i ok. 12 do stania. Dwuosiowy wagon posiadał drewnianą skrzynię, częściowo pokrytą blachą, dwa stanowiska motorniczego umieszczono na odkrytych pomostach. Prąd dostarczano przez odbierak lirowy, pojazd posiadał reflektor na przodzie wozu oraz dodatkowy nad czołem.

Model cieszyńskiego tramwaju w skali ok. 1:40 zbudowany jest z 281 klocków, a obecnie prezentowany jest na wystawie stałej w Muzeum Śląska Cieszyńskiego w Cieszynie. Dostępna jest jego instrukcja budowy.

„Żelazne Organy” - pomnik autorstwa Władysława Hasiora na przełęczy Snozka (2015)

Władysław Hasior (1928-1999) - polski artysta plastyk związany z Podhalem, w swojej twórczości prócz rzeźb i asamblaży zaprojektował i wykonał także kilka pomników. „Żelazne Organy” odsłonięte w roku 1966 są jednym z ciekawszych, określane są też mianem pomnika „kontrowersyjnego”.

W założeniu autora obiekt miał być pierwszym pomnikiem grającym - w górnej części miano zamontować piszczałki, które miały wydawać dźwięk przy podmuchach wiatru (stąd nazwa „Organy”). Piszczałek jednak nigdy nie zamontowano (po ostatniej renowacji zawieszono dzwonki). Co do kontrowersyjności: „władza ludowa” była w stanie sponsorować budowę awangardowych pomników, ale zastrzegała sobie prawo wybierania kogo miały one czcić. Nie inaczej było z „Organami”, które w momencie odsłonięcia upamiętniały „Poległych w walce o utrwalenie władzy ludowej na Podhalu”. Artysta nie został o tym poinformowany, na odsłonięciu się nie pojawił, ale od tego momentu zaczął być postrzegany jako „pupilek władzy ludowej”. Po roku 1989 pomnik podlegał dewastacji, padały nawet głosy, żeby go zburzyć. Ostatecznie jednak przeważyły walory artystyczne: niewygodne napisy skuto, a pomnik poddano renowacji. Obiekt znajduje się wśród łąk w okolicy przełęczy Snozka w Kluszkowcach.

Dworzec Teschen-Boberthal w roku 1889 (2022)

Przystanek Teschen-Boberthal (Cieszyn-Bobrówka) powstał w roku 1888 na jednotorowej Kolei Miast Śląskich i Galicyjskich z Kojetina, przez Frydek, Cieszyn, Skoczów, Bielsko do Kalwarii Zebrzydowskiej. Wybudowano tu jednopiętrowy ceglany budynek według standaryzowanego projektu obiektów dworcowych dla tej linii autorstwa architekta Antona Dachlera. Na parterze znalazły się poczekalnia II klasy i kasa biletowa oraz pomieszczenia obsługi, zaś na piętrze umieszczono mieszkania dla pracowników kolei. W kolejnych latach dworzec rozbudowywano, natomiast model przedstawia stan z roku 1889 - z zadaszeniem wiaty od strony toru i bez dobudówek powstałych w późniejszym okresie.

Model posiada umeblowane wnętrze (z obrazami z cesarzem Franciszkiem Józefem, piecami kaflowymi, krzesłami, biurkami, szafami i łóżkiem czy oryginalnym rozkładem jazdy z roku 1889), a dla urozmaicenia dodałem drezynę ręczną i dorożkę.

Kamienica Rosy Brix (2023)

Kamienica Rosy Brix przy Kronprinzessin Stephaniestraße 46 w Cieszynie (obecnie ulica Głęboka, widok kamienicy) wybudowana została w roku 1899 przez Fritza Fuldę według projektu opracowanego przez niego samego i syna Eugena. Bryła wyróżnia się stylem architektonicznym niespotykanym w Cieszynie, a także niewielką szerokością ze względu na dostępną w owym czasie działkę. Właścicielka kamienicy - Rosa Brix - zajmowała się wyrobem szczotek, które sprzedawała wraz z grzebieniami i drobną galanterią skórzaną w sklepie znajdującym się w przyziemiu. Sam sklep posiadał interesujący szyld oraz oświetlenie zamontowane na szczotce (vide zdjęcie ze zbiorów Muzeum Śląska Cieszyńskiego), które jednak nie zachowały się do naszych czasów.

Model obrazuje stan kamienicy z okolic roku 1900 (wg oryginalnego projektu: jeszcze z ozdobnym szyldem i dwoma oknami na trzecim piętrze). Wnętrza są dość symboliczne ze względu na planowany sposób prezentacji - widoczne są dopiero po włączeniu oświetlenia, a dla urozmaicenia dodałem Panią Brix z kotem i przechodnia z psem przechadzających się po ulicy Głębokiej (która w tym miejscu jest chyba najbardziej stroma) oraz flagę w barwach Śląska Austriackiego i ptaszka na dachu.